Aft Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar

Yazan: Naim CaKAR | 13 Haziran 2009 | Kategoriler: Sağlık köşesi

Kesin sebebi bilinmemekle birlikte vücut direncini düşüren her şey aft oluşumuna sebep olabilir.

• STRES: Stres aft oluşmasının en önemli nedenlerinden birisidir. Hanımlarda premenstural  gerginlik(adet öncesi dönem) de aft oluşumunu hızlandıran sebeplerdendir.
• MEVSİM DEĞİŞİKLİKLERİ: Özellikle allerjik bünyeli kişilerde önemli bir nedendir.
• YÜKSEK ATEŞ İLE SEYREDEN ENFEKSİYONLAR: Vücut direncini düşürdükleri için aft oluşumuna sebep olurlar.
• BESLENME: Asitli ve baharatlı yiyecekler aft oluşumunu hızlandıran önemli faktörler arasında sayılmaktadır. Bunların yanı sıra bazı bünyeler için alerjik olabilen kara buğday, çavdar, arpa, çikolata, fındık, kabuklu deniz hayvanları, soya, domates,bazı patlıcan, elma, incir, peynir gibi yiyecekle de aft oluşumunu hızlandırırlar.
• TRAVMA: Yanak dil dudak ısırma, sert yiyeceklerin tahrişi ve yumuşak olmayan diş fırçalama işlemleri

 ve iyi adapte olmayan protezlerin neden olduğu vuruklar aft için uygun zeminin oluşmasına yardımcı

 olurlar.

• DİŞ MACUNU: Diş macunlarının temizleme özelliğini artırmak için köpük yapıcı olarak yapılarına katılan “sodyum lauryl sulhate” ( SLS ) mukoza hücrelerinin yıkımını artıran tahriş edici bir kimyasaldır. SLS bu özelliği ile aft oluşumu üzerine direkt etkili olan bir maddedir.
  Özellikle aft sorunu olan kişilerin kullanabilmesi için günümüzde daha az oranda (%1.25) SLS içeren diş macunları üretilmektedir.
• BEHÇET HASTALIĞI: Genital ülser, üveit ve ağız içi aftlarla kendini gösteren sistemik bir hastalıktır. Birçok malign ve otoümmin hastalıklarla(Ankilozan Spondilit,Romatoid Artrit gibi) birlikte de tekrarlayıcı aftlar görülebilmektedir.
• DİĞER NEDENLER: B12 vitamini,folik asid ve demir noksanlığı,çinko eksikliği gibi kansızığa sebep olan vitamin eksikliklerinin,sigara içme, tütün çiğnemegibi alışkanlıkların,ağız içi mukozal kan akımının bozulmasının aft oluşumuna katkıda bulunan önemli faktörler olduğu bilinmektedir

TEDAVİ: Aftın kesin tedavisi olmamakla beraber,uygun tedaviyle hem iyileşme sürecini hızlandırmak hem de çekilen acıları azaltmak mümkündür.

ANTİDEPRESANLAR ve ANKSİOLİTİKLER

Özellikle stres kaynaklı aftlarda kullanılmalıdır. SSRI tipi antidepresanlar aft oluşum sıklığını azaltmada tercih edilmeli,akut durumlarda(stresin yoğun olduğu)anksiolitikler tedaviye ilave edilmelidir.

GARGARALAR

Başlangıç aşamasında tetrasiklin kapsüllerinin bir tanesinin içini bir bardak suya karıştırarak günde dört kere gargara yapmak tedaviyi hızlandırır. Aynı şekilde klorheksidinli gargaraları da  günde dört kere kullanmak faydalıdır. Bu iki gargara beraber uygulanabilir ancak ikisi arasında en az bir saat aralık olması uygundur. Ayrıca aslında miğde ülserlerinde kullanılan bir preparat olan sukralfat süspansiyonlarıyla yemeklerden bir saat önce gargara yapmak faydalıdır.

KREMLER

Özellikle yemeklerden beş dakika önce uygulanan lokal anestezik etkili krem ve jeller ağrıyı azalttığı için rahat beslenmeye yardımcı olur. Bazı steroidli pomadlar yaraların büyümesini azaltır fakat bunları uyguladıktan sonra bir şeyler yiyip içmek ilacın etkisini epeyce azaltır bu nedenle bu pomadları gece yatarken uygulamak daha uygundur.

VİTAMİNLER

Özelikle çinko preparatlarının faydası büyüktür. B12 ,Folik Asit,demir,A vitamini de tedaviye yardımcıdır.

MUKOZA ONARIMINA FAYDALI İLAÇLAR

Dexpanthenol ampul i.m. uygulanabilir. 1×1 /gün

PERİFERİK KAN DOLAŞIMINI DÜZENLEYİCİ İLAÇLAR

Pentoxifilin  günde 1200 mg tedaviyi olumlu etkiler. 3×400 mg veya 2×600 mg uygulanabilir.

Aft tedavisinde bütün ilaçları aynı anda kullanmaktan ziyade sebebe yönelik tedavi öncelikle denenmeli fayda görülmez ise diğer ilaçlar ilave edilmelidir.

VÜCUT DİRENCİNİ ARTIRAN İLAÇLAR

Beta Glukan,ginseng. Sık rahatsızlanan vücut direnci düşük kişiler fayda görebilir.