Beslenmenin okul başarısındaki önemi

Yazan: Naim CaKAR | 18 Eylül 2008 | Kategoriler: Sağlık köşesi

Hepimiz önemini biliriz ama nedense on dakika daha fazla uyuyabilmek için günün en önemli öğünü olan sabah kahvaltısını feda ederiz. Kahvaltı etmeyen çocuk uzun süre aç kaldığı için kendini güçsüz hisseder, dikkat, çalışma,konsantrasyon ve öğrenme yeteneği azalır, okul başarısı düşer. Kahvaltı yapmak bence çocuklara küçük yaşta kazandırılması gereken önemli bir alışkanlıktır bu nedenle, her sabah mutlaka ailece kahvaltı yapılmalıdır.

Araştırmalara göre çocukların ortalama olarak %40′ı kahvaltı yapmamaktadır ve herkes biliyor ki kahvaltı günün en önemli öğünüdür.Güne sağlıklı başlamak için, çocuklarınızın kolay öğrenmesi ve öğrendiklerini unutmamaları için mutlaka sabah kahvaltısını yaptırınız.Uykudan yeni kalkan çocuklar hemen birşeyler yemek istemez,bu nedenle erken yatmalarını sağlayıp kahvaltıdan yarım saat önce uyandırmakta fayda vardır.Çocuğa akşamdan kahvaltıda ne yemek istediği sorulup uygun olanları yapılabilir.Çocuklara fazla harçlık vermeyerek okulda tost,simit benzeri yiyecekleri yemelerini engellemek kahvaltıya yönlendirmede etkili olabilir.

Vitamin kullanımı konusunda bir çok farklı görüş var.Gerçekçi bir yaklaşım tarzıyla düşündüğümüzde (A,D,E,K dışındaki vitaminlerin her gün alınması gerekir)ihtiyacımız olan vitamin ve minerallerin tümünü günlük besinlerle aldığımızı düşünmek biraz fantezi olur.Bana göre çocuk veya büyük her bireyin düzenli vitamin kullanmasında fayda var.Önemli olan uygun dozda kullanmaktır çünkü bazı vitamin ve mineraller vücutta birikerek zararlı etkilere sebep olabilir.Yüksek dozlardan kaçınmak gerekir.Son yıllarda yapılan çalışmalar ülkemiz topraklarında büyük oranda çinko eksikliği olduğunu ortaya çıkardı.Toprağa yapılan çinko takviyeleri ürün rekoltesinde büyük oranda artışa sebep oldu.Bu konunun bizi ilgilendiren kısmı topraktaki bu eksikliğin yetiştirilen ürünlerde ve dolayısıyla bu ürünlerle beslenenlerde de eksikliğe sebep olması.Çinko özellikle çocukların gelişiminde çok önemli bir mineral, bu nedenle gelişme çağındaki çocuklarda kullanılmasında büyük fayda var.Ayrıca balık yağı olarak bilinen omega asitlerin beyin gelişimi üzerinde oldukça olumlu etkileri var.

Vitamin kullanımında pratikteki en önemli nokta vitaminlerin içeriğinin iyi bilinmesi ve içeriğinde benzer vitaminler bulunan preparatların aynı anda kullanılmamasıdır.

“Beslenmenin okul başarısındaki önemi” için 5 Yorum

1. Zehra diyor ki:

   19/09/2008, 22:20

   iyigünler naim bey, blogunuzdaki yazıları takip ediyorum, vermiş olduğunuz bilgiler için teşekkür ederim. Sorum şu; B vitamini kullanıyorum ancak ilaca başladığım günden beri afedersiniz ter kokusu musallat oldu. bu durum sizce normalmi? teşekkürler
2. vitamin ve cocuk gelişim ??? diyor ki:

   05/01/2010, 01:06

   sayın hocam vitaminler konusunda cok fazla araştırma yaptım bircok yabancı araştırmaları okudum ve okuduğum zzaman cidden ilginç sonuçlar elde ettim burdaki yazım asla vitamin kullanımını engellemek değil bunu başta söylemek isterim gercekten ihtiyacı olan kişiler varsa mutlaka kullanması gerek özellikle cocuklarda vitamin kullanımı reklamlar sayesinde ve brtakım doktorlar sayesinde kullanımı artıyor ama bilmediğimiz birşey var amerikada yapılan bir arştırmada oral olarak alınan vitaminlerin emilimi için mutlaka besinlere ihtiyac duyulduğu yani cocuk yemek yemiyorsa zaten verdiğimiz vitaminlerin bir anlamı olmadığı veya vitaminlerin iştah acıcı olarak bilinmesi ama vitamin alan cocuklarda zıddına iştahı azalttığı özellikle balık yağı kullanan cocuklarda tadından dolayı ha iştah acıyorsa bilinki o cocuk bir daha o şurubu veya ilaçı içmek istemediği için alıyordur bir diğer araştırmada yeni cıkan vitaminlerde beta karoten adlı vitaminin karaciğer akçiğer gbi kanserlerin gelişiminde rol oynadığı bu bilgiler amerikada oldukça yaygın ve asla recetelenmiyor ama gelin görün ki bizim acil doktorlarımız bile cocuğa vitamin yazmayı uygun görüyorlar eğer cocuğumuzu seviyorsak önce onun gelişimini değerlendirmek gerek bunuda tüm dünyada persantil eğrileri denilen grafiklerle değerlendrip sonrasında eğer gereksinim varsa bunları uygulamak lütfen cocuğunuza verdiğiniz her vitamini önce kendiniz deneyin ondan sonra cocuğunuza verin cocukların midesini bulandırmayın ve şunu mutlaka belirtmem gerekki  vitaminler asla kilo almasını sağlamaz cünkü vitaminler vucutun temel taşları değildir vucudumuzun temel taşları şeker protein ve yağlardır bunlarıda beslenme ile güzel yemek yedirerek sağlayabilirsiniz özellikle sabah kahvaltısını (yumurta peynir tereyağı ve bal mahşerin dört atlısı) öğle ve akşam yemeğini ve akşam yatmadan bir saat önce meyve yemeği alışkanlık haline getirmeyi bunları yaptıktan sonra cocuklarımız cok güzel bir şekilde kilo alacaklardır şüphe etmeyiniz herkese sağlıklı günler
3. Naim CaKAR diyor ki:

   06/01/2010, 00:58

   Öncelikle yorumunuz ve katkılarınız için teşekkür ederim .Vitaminlerin vücuda alınmasında istenen ve tavsiye edilen yol doğal besinlerle alınmasıdır.Ancak beslenme ile bunlar dogal yollardan alınamıyorsa(örneğin Asya’nın  güneyi ve doğusunda karoten içermeyen pirinç ana besin maddesi olduğundan A vitamini eksikliği çok sık görülür)vitamin takviyesi gerekir .Beta Karoten yeşil yapraklı ve sarı sebze ve meyvelerde bulunan vücutta bir dizi işlemden sonra A vitaminine dönüşen bir maddedir .Bu maddenin fazla alınması beta karotenemi adı verilen ve özellikle avuç içi ve ayak tabanında koyu sarı renk değişimine sebep olan karotenoz adlı bir rahatsızlığa sebep olur.Kanserle ilişkisi yoktur.Kanserle ilişkisi olan A vitaminidir.A vitamininin özellikle hamilelikte  fazla alınması doğan bebekte kanser gibi ciddi sorunlara neden olabilir ki bu nedenle hamilelikte kullanılan vitamin preparatlarının içindeki A vitamini dozları düşük tutulmuştur.

   Bilimsel çalışmalar ve sonuçları değerlendirilirken çalışmanın yapıldığı ülkenin koşulları ile değerlendirilmeli ve kendi ülkemizin koşullarına uyarlanarak kullanılmalıdır.Ayrıca çalışmanın tarafsızlığı ve güvenilirliği araştırılmalıdır.Mesela vitamin şurubu satan bir firmanın tek başına sponsor olduğu bir çalışmanın sonucuna güvenemeyiz.Aynı şekilde organik ürünler pazarlayan bir şirketin tek başına sponsor olduğu bir çalışmaya da güvenemeyiz.

   Doktorların iştah açıcı olarak vitamin şurubu yazmalarına gelince;bu benim şahsi fikrimdir, iştahsızlık sorunu olan bir kişi yeterli besin almıyordur ve desteğe ihtiyacı vardır ben bu nedenle yazıyorum.Özellikle bazı aileler bu konuyu fazla abartıyor bize başvuran çocuğu ülkemize uyarlanmış persantil eğrilerine göre değerlendiririz ve hiç bir vitamin yazmadan gönderdiğimiz çocuk çok olmuştur .Bunun yanında uygun vitamin ve mineral desteğiyle çok güzel gelişim gösteren çocuklarımızda oldu.Büyüme ve gelişme değerlendirmesinde genetik faktörler de göz önüne alınmalıdır.

   Çocuğunuza haftada iki gün balık yediriyorsanız balık yağı kullanmanıza gerek yoktur(normal sağlıklı bir çocuk için geçerlidir) .Eğer bunu sağlayamıyorsanız haftanın iki günü balık yağı kullanmanın zeka gelişimine olumlu katkısı vardır.

   Vitamin kullanımı her kişi için ayrı değerlendirilmesi gereken bir durumdur.Normal beslenen vücudunda vitamin emilim bozukluğu olmayan kişilerin vitamin kullanmasına gerek yoktur(her öğün protein,karbonhidrat,yağ ve bunların bir kısmı bitkisel bir kısmı hayvansal kaynaklı olmalı) .Besinlerle vitaminlerin beraber alınması genelde emilimi artırır,bazen azaltır(Örneğin C vitamini demirin emilimini artırır çay azaltır) .

   Sonuç olarak ideal olanı doğal yollardan vitamin ve mineral ihtiyacımızı karşılamak ama ne yazık ki pratikte pek mümkün olmuyor.Siz başarıyorsanız bilin ki şanslısınız,sağlıcakla kalın.

    
4. vitamin ve cocuk gelişim ??? diyor ki:

   06/01/2010, 04:14

   sayın hocam ben yazımın başında da belirttim asla vitamin karşıtı değilim mutlaka beslenmesi tam olmayan cocuklar olacaktır onlara vitaminlerden önce normal beslenmesini sağlamak daha güzel olmaz mı bir diyetisyen ile çünkü vitaminler bizm yapıtaşlarımız değildir biliyorsunuz ki genetik olarak eksiklik olursa buna yönelikte çalışmalar yapılması tabi önemli ama bnm okuduğum araştırmalarda erken yaşta vitamin şurubu kullanan çocukların (Early Infant Multivitamin Supplementation Is Associated With Increased Risk for Food Allergy and Asthma ) gıda alerjisi ve astıma yakalndığı ayrıca beta karotenin fazla kullanıldığında ve sigara içenlerde kullanıldığında artmış akçiğer kanseri görülmesi ve agresif prostat ca insidansında artması(http://tipbilimleri.turkiyeklinikleri.com/abstract-tr_56054.html,http://www.medpagetoday.com/HematologyOncology/ProstateCancer/5671) bunlar şu anki bulduklarım diğer okuduklarımı size daha sonra gönderirim yani sözümün özü şu saygısızlık yapmak istemem ama bunlar pratisyen hekimlerin yazacağı ilaçlar değil bunu belirtmek istiyorum uzman bazında persentil eğrilerine bakılarak yapılması gereken tedaviler sizce de öyle değil mi asla yanlış anlamanızı istemem balık yağına gelince o kadar iğrenç bir tadı cocuklarımıza vermek yerine alaçağımız bir ton balığını(somon balığı özellikle omega3 bakımdan cok zengin bir balık hatırladığım kadarı ile) öyle versek daha güzel olmaz mı benim fikrim sadece ama şunuda belirtmek isterim ben acil hekimiyim ve yanımda dünya sağlık örgütünün yayınlamış olduğu persantil eğrisini bulunduruyorum eğer vitamin yazılması gerek ise önce oradan bakıyorum sonra hastam ile konuşuyorum eğer persantil eğrisine göre düşüklük veya yükseklik varsa b,ir çocuk uzmanının değerlendirmesini istiyorum sizce başarabiliyor muyum ???
5. Naim CaKAR diyor ki:

   12/01/2010, 23:03

   Sevgili meslektaşım,katkılarınız için çok teşekkür ediyorum.Bildiğimiz gibi tıp bir sanattır.Kendimizi yenileme ve geliştirmedeki başarımız ile mesleki tecrübelerimizin sentezi bizim başarımıza direkt olarak etki eden etmenlerdir.Başarı ve başarısızlığımızın en açık göstergesi de hastalarımızın bize yaptığı geri bildirimlerdir.Sağlıcakla kalın.